De Landelijke Stichting Zelfbeschadiging in samenwerking met het lectoraat GGZVerpleegkunde van de Hogeschool INHolland reisde van juni 2009 tot en met oktober 2011 langs tien psychiatrische instellingen met het project ‘Met mij alles goed – van litteken tot taal’. Dit kunst- en trainingsproject wil met inzet van ervaringsdeskundigen de hulp na zelfbeschadiging verbeteren. De Hogeschool INHolland voerde onderzoek uit naar de effecten van de expositie en trainingen.
Met mij alles goed is een gevleugelde uitspraak van mensen die zichzelf verwonden. Een antwoord dat verder doorvragen uitsluit. Het is een zinsnede om je achter te verbergen. Vaak worden wonden na zelfbeschadiging verborgen. Maar zelfbeschadiging is een teken dat er iets aan de hand is. Eenmaal zichtbaar als litteken wordt dit teken vaak verkeerd begrepen. Het teken is geen eenduidige taal. Hoe kunnen mensen contact maken over gevoelens die zo intiem zijn dat ze zich niet in woorden maar in het lichaam vertalen? Hoe kunnen we taal ontwikkelen om open te leren communiceren over gevoelens achter littekens?
‘Met mij alles goed–van litteken naar taal’ wil de dialoog openen en een (kunst)taal ontwikkelen die ruimte biedt aan gevoelens achter zelfverwonding. Zowel bij cliënten als professionals in de ggz. Klik hier voor deelname aan deze dialoog.
Het project is ook te volgen via Twitter
Op 7 oktober 2011 sloot het project af met een landelijk congres “Met ONS alles goed” in het VUmc in Amsterdam. Klik hier voor meer informatie.
Vanaf oktober 2011 zijn drie kunstonderdelen van de expositie te huur. Meer info: klik hier
De landelijke trainers Marcia Kroes en Hanneke Hoekstra zijn voor teamtrainingen, masterclasses, klinische lessen en adviesgsprekken te consulteren. Meer info: neem contact op met sonja@metmijallesgoed.nl
Van het project is een Special Edition gepubliceerd: Het MMAGazine, te koop voor € 19,95 excl. verzendkosten. Bestellen? Klik hier
Dank aan de fondsen die dit project mogelijk hebben gemaakt:De expositie reist na de start op 11 juni 2009 in museum Het Dolhuys te Haarlem langs negen GGZ-instellingen tot 2011. De tentoonstelling toont werk van zeven kunstenaars, variërend van schilderkunst, fotografie, driedimensionale beelden en theater.
In Met mij alles goed vindt een unieke kruisbestuiving plaats tussen de taal van kunst, de scholing op de werkvloer en praktijkgericht onderzoek. De kruisbestuiving vindt plaats door kunst te ontwikkelen in dialoog met de werkvloer, deze kunst later in te zetten in de trainingen en in gesprek te gaan met zowel patiënten als medewerkers. Via deze gecombineerde invalshoek willen we het begrip voor gevoelens achter de zelfverwonding vergroten en de communicatie over zelfbeschadiging op gang brengen.
‘Met mij alles goed’ is een initiatief van de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging en is mede vorm gegeven door de Hogeschool INHOLLAND (lectoraat GGZ-verpleegkunde) en museum Het Dolhuys.
‘Met mij alles goed’ vraagt in de vorm van een reizende tentoonstelling, gecombineerd met een meerdaags trainingsprogramma aandacht voor de delicate, complexe en belangrijke positie van verpleegkundigen in de hulp na zelfbeschadiging. In zowel het kunst- als het trainingsprogramma wordt de inbreng voor 50% verzorgd vanuit ervaringsdeskundige kunstenaars –en medewerkers Het project wordt afgesloten door een effectmeting onder professionals en patiënten. Na afloop van het project zijn per instelling 40 medewerkers getraind en beschikt elke instelling over vier gecertificeerde gespecialiseerde medewerkers die zelfstandig de interne medewerkers kunnen scholen in het omgaan met zelfbeschadiging en zij continueren de samenwerking met ervaringsdeskundigen.
De LSZ ontvangt helaas regelmatig berichten van mensen die ontevreden zijn over de geboden behandeling binnen de intramurale psychiatrie. Patiënten worden gedwongen niet-snij contracten te onderteken, soms zelfs geweigerd voor behandeling, weggestuurd, of onvoldoende ondersteund. Veroordelen en wegsturen (al dan niet via goedbedoelde time-out regelingen) na herhaald terugvallen in zelfbeschadigend gedrag versterkt het gevoel dat de wereld hen in de steek laat en dat ze niet de moeite waard zijn.
Niet alleen de patiënt, ook de hulpverlener ervaart onmacht in het omgaan met zelfbeschadiging. Het project Met mij alles goed gaat uit van de visie dat professionals patiënten pas goed kunnen helpen omgaan met (gevoelens rond) zelfbeschadiging als zij hier zelf mee kunnen omgaan.
Om de cirkel van onmacht te doorbreken dient de kijkrichting te veranderen van de patiënt naar de beroepskracht. Met mij alles goed vraagt aandacht voor de praktijkdilemma’s van verpleegkundigen in het contact met mensen die zichzelf beschadigen.
Cijfers
Sinds de jaren negentig van de vorige eeuw wordt zelfbeschadiging steeds vaker gesignaleerd. Niet alleen in Nederland, ook in Engeland, België en Amerika. Alleen al in Amerika komt het bij minimaal 2 miljoen mensen voor. Uit recent Nederlands onderzoek blijkt dat één op de 23 jongeren tusen de 14 en 17 jaar zichzelf ( weleens) beschadigt.
In de psychiatrie is zelfbeschadiging al langer bekend. Gemiddeld verwondt een kwart van de patienten zichzelf–maar dat gemiddelde varieert sterk per afdeling.
